سلطهء اين دودمان مغولى لا اقل تا سال 1161 ميلادى دوام داشته تا اينكه در آن زمان امپراطور تسزين بيانيه‌اى صادر كرد كه عازم جنگ با « منگو - دادا » مىباشد « 1 » . به احتمال اقوى چيزى از آن نگذشت كه مغولان بدست تاتاران بوئيرنور تار و مار شدند . دولت چين در پايان همان سده ناگزير كرائيتيان و مغولان را عليه تاتاران مزبور مسلح كرد . در طى اين جنگها ، نخستين‌بار ، تموچين با جندى از اشراف سلحشور صحرانشين كه خود برگزيده بود درخشيد و بر اقران برترى يافت . پس از پيروزى بر تاتاران ، چون خان كرائيتى اول شخص مغولستان شرقى شد ، و جند مزبور پيشواى خويش را به قاآنى اعلام كرد . تموچين با موافقت وان خان كرائيتى لقب مزبور را پذيرفت و نام طايفهء مغول ( منغول ) را كه پس از خوتولاقاآن [ قوتله خان - جامع - التواريخ رشيدى ] در سرزمين اصلى مغولستان از ميان رفته به فراموشى سپرده شده بود احياء كرد . بنا به گواهى من - خون [ من هون ] « 2 » كلمهء مغول ( منغول ) در عهد چنگيز خان كلمه‌اى بود رسمى كه مردم عادى بالكل از آن خبر نداشتند . در اسناد رسمى دودمان يوآن ، مغولان و اقوامى كه بدانان پيوسته بودند ، در چين ، بنام مغولان ناميده مىشدند و حال آنكه در مغولستان به « دادا » « 3 » ( يعنى

--> - قديمى ؟ gilo ؟ bo ) به احتمال قوى لقبى است كه سرانجام منچوريان آن را به شكل « بيله » درآوردند . پ . پليو اين گفته را كه « آئولو » تحريف چينى نام خوتولاقاآن باشد ، محال مىداند . رجوع شود به : . 25 - 24 Pelliot , « Notes surle « Turkestan » , pp - تحريريه ) . ( 1 ) - « افسانهء نهان » ترجمهء كافاروف ، 14 ، 173 ، حواشى . ( 2 ) - واسيليف ، « تاريخ و باستانيها » ، ص 220 - 219 . ( 3 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 172 . حواشى .